Şırnak Valisi Birol Ekici’den çalışmalara ilişkin bilgi alan Bolat, Habur Sınır Kapısı İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü toplantı salonunda gazetecilere yaptığı açıklamada, Türkiye’nin en önemli ihracat kapılarının başında Habur Sınır Kapısı’nın geldiğini söyledi.
Habur Sınır Kapısı’nın sadece dış ticaret değil ihracat kapısı da olduğunu belirten Bolat, 3 yıl önce Irak ile yaklaşık 20 milyar dolar dış ticaretin olduğunu anımsattı.
Irak ziyareti ticarete ivme kazandıracak
Pandemiden sonraki büyük çıkış dönemlerinde Türkiye-Irak dış ticaretinin 20 milyar dolara yaklaştığını anlatan Bolat, şöyle konuştu:
“Geçen yıl itibarıyla Irak’a olan ihracat artı ithalat toplamımız 14,5 milyar dolar olarak gerçekleşti. Şu anda Irak’ta yeni bir hükümet kuruldu. Irak Başbakanı Ali ez-Zeyd başkanlığındaki hükümet göreve başladı ve önümüzdeki hafta salı günü inşallah Sayın Cumhurbaşkanımızın misafiri olarak Ankara’ya resmi bir ziyaret yapacaklar. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde heyetler arası ve liderler arasında önemli görüşmeler yapılacak. İş forumu yapılacak iş insanları arasında. Yuvarlak masa toplantıları, sektörel buluşmalar, müteahhitlik toplantıları yapılacak. Çok önemli bir ziyaret. İnşallah Güneydoğu’muzda İpek Yolu’nun geçtiği bu tarihi Habur geçiş noktasındaki ticaret hacmi daha da yükselecek.”
Irak’ın kendi içindeki gümrük konularında mutabakatlar sağlanıp hızla normalleşme süreci tamamlanınca ihracat ithalat rakamlarının daha da artacağına inandıklarını kaydeden Bolat, “Aynı şekilde Körfez’de maalesef görmeyi arzu etmediğimiz bir sıcak savaş aşağı yukarı 5. ayını tamamlamak üzere ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılması, bu savaşın bölge ülkelerine de maalesef sirayet etmesi karşısında bölgede enerji koridoru olarak taşımacılık koridoru lojistik koridor olarak en önemli geçiş noktalarının başında Irak ve Suriye üzerindeki ulaşım hatları ve enerji koridorları gelmekte. Kerkük Ceyhan Boru Hattı tekrar büyük önem kazandı. Irak hükümeti buraların kapasitelerini arttırmak istiyor yeni takviyelerle. Benzer şekilde Kalkınma Yolu Fav Limanı’ndan Basra Körfezi’nden başlayıp Türkiye’ye uzanacak ve buradan da Türkiye üzerinden Avrupa’ya kadar uzanacak.” ifadelerini kullandı.
Kalkınma Yolu Projesi’nin önemi arttı
Bakan Bolat, şöyle devam etti:
“Kalkınma Yolu Projesi’nin ne kadar önemli olduğu bir kez daha anlaşıldı. Benzer şekilde Irak’ın da petrolünü, yine yeni boru hatlarıyla Hürmüz Boğazı’na daha fazla bağımlı kalmadan, piyasalara ulaştırma arayışları içinde olduğunu da görüyoruz. Benzeri bir şekilde Suriye’de önemli hazırlıklar var ve dün de Suriye Gümrük Bakanı Ankara’da bizim misafirimizdi. Suriye Sınır Kapıları ve Gümrükler Genel İdaresi Başkanı Kuteybe Ahmed Bedevi. Kendisini Bakanlığımızda ağırladık. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinde Gümrük Turizm İşletmeleri ile beraber önemli projeleri var ve bu anlamda Suriye’de de Kuzeydoğu bölgesindeki petrol kaynaklarının çıkarılması ve limanlara ulaştırılması konularında ciddi gelişmeler var. Aynı şekilde şu anda Suriye ile aramızda 6 gümrük kapısı faal bir şekilde çalışıyor. 5 tanesinde ticaret geçişi var. Yolcu geçişi var. Bir tanesi Yayladağ’da sadece yolcu geçişi var. Dün Suriye Gümrük Bakanı ile görüşmemizde biz zaten tesislerimizle hazır durumdayız. Nusaybin-Kamışlı Gümrük Kapısı’nın açılması konusunda çalışmalara başladıklarını, planlamaları tamamladıklarını ve yıl sonuna kadar Suriye tarafındaki çalışmaları bitirmeye gayret ettiklerini ve inşallah yıl sonuna kadar birlikte Nusaybin-Kamışlı Gümrük Kapısı’nı da açmayı arzu ettiklerini ifade ettiler.”
Burada çok memnuniyet duydukları önemli bir gelişme olduğunu anlatan Bolat, “Görüldüğü gibi Mezopotamya bölgesinin merkezi olan bu topraklarda ve İpek Yolu’nun geçtiği bu uluslararası ticaret koridorlarında hem ticaret hem enerji ulaşımı hem de lojistik sektörünün gelişmesi noktasında olumlu ve yeni gelişmeler var. Bunlar inşallah Orta Doğu’da kardeş ülkeler ve halklarıyla birlikte ülkemiz arasındaki ticareti, yatırımları, ekonomik entegrasyonu hızlandıracak. Taşımacılık ve enerji koridorları üzerinden de enerji işbirliğimizi hızlandıracak ve geleceğe ümitle bakacağız.” diye konuştu.
Transit taşımacılıkta yeni dönem
Türkiye’nin komşu Orta Doğu ve Körfez ülkeleriyle ulaşımın hızlanacağını belirten Bolat, şunları kaydetti:
“Bu arada bir önemli gelişmeyi de tekrar paylaşmak istiyorum. Bu son Körfez Savaşı başladıktan sonra girişimlerimiz üzerine, Dışişleri Bakanlığımızla da beraber çalıştık. Suudi Arabistan 14 yıldır kapalı olan transit ticaret vizelerini açma konusunda hükümetimizle mutabakata vardı ve Türk taşımacıları artık vizelerini alabiliyorlar. Irak Habur üzerinden Irak, Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerine taşımacılık yapabiliyorlar, 15 Nisan tarihinden bu yana. Benzer bir şekilde Hatay Cilvegözü ve Kilis Öncüpınar kapılarından girip yine transit geçişle Suriye, Ürdün ve Lübnan’a, Suudi Arabistan’a, Katar, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn ve Umman gibi Körfez ülkelerine de transit ticaret hızlandı. Suriyeli bakanın bize dünkü ifadesiyle günde 300’e yakın Türk tırı Suriye üzerinden transit ticarete geçebiliyor. Benzer şekilde Suriye’de Cilvegözü ve Öncüpınar kapılarından girdikten sonra batıdan doğuya Irak’a taşımacılıkta da yeni bir transit koridor hattı işlemektedir. Bunlar olumlu gelişmeler.”
Habur’da ticaret hareketliliği arttı
Türkiye’nin, Suriye, Irak, Körfez ülkeleri ve Orta Doğu ülkeleri ile savaşın sona ermesinin ardından kalkınma ve refah yolunda el birliğiyle çalışacağını dile getiren Bolat, sözlerini şöyle tamamladı:
“Habur Gümrük Kapımız en az batıya açılan Edirne’deki Kapıkule Gümrük Kapısı kadar önemli ve o hacimde çalışan ülkemizin en önemli iki gümrük kapısından biridir. Bu yılın ilk 6 ayında günlük ortalama 2 bin araç girişi ve 2 bin araç çıkışı gerçekleşiyordu. Temmuz ayının ilk 22 gününde ise bu rakam günlük 2 bin 500 araç girişine ve 2 bin 500 araç çıkışına yükseldi. Bu da ticaretin artmakta olduğunu göstermektedir. İnanıyoruz ki Irak’taki ASYCUDA sistemiyle ilgili yeni düzenleme oturmaya başlayıp günlük işlemlerle bankacılık işlemleri arasında senkronizasyon sağlandığında Türkiye-Irak ticareti çok daha yüksek rakamlara ulaşacaktır.”
